رفتن به نوشته‌ها

برچسب: هوشنگ سیحون

دانشکدة معماری دانشگاه ملی در دهة ۱۳۴۰ به روایت حسین کلانی

دانشکدة معماری و شهرسازی دانشگاه ملی که سال ۱۳۳۸ همراه با دانشکده‌های پزشکی و بانکداری جزو نخستین دانشکده‌های این دانشگاه بود، فعالیتش را با پذیرش دانشجویان در مقطع کارشناسی‌ارشد معماری آغاز کرد. رشتة معماری در آن سال‌ها از رشته‌های ممتاز دانشگاهی به شمار می‌آمد، مضاف‌بر اینکه استادان دانشکده نیز که در زمرة پیشگامان معماری و شهرسازی در ایران بودند، تلاش کردند تا سطح علمی دانشکده را هم‌طرازِ معتبرترین دانشکده‌های معماری ارتقا دهند.

مهندس حسین کلانی، فوتبالیست مردمی و با اخلاق دهه‌های ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ که دانش‌آموختة کارشناسی‌ارشد مهندسی معماری دانشگاه ملی و دکترای معماری تلفیقی دانشگاه یو سی اِل اِی است، در مصاحبة تاریخ شفاهی که با عنوان «طلایه‌دارِ هشتِ سرخ‌پوش‌ها» منتشر شده، روش‌های آموزش، ویژگی‌های استادان و فضای دانشکده را به تفصیل شرح داده است.

تحصیل او در دانشکدة معماری از سال ۱۳۴۵، با افتتاح تالار رودکی و اجرای نمایش‌های ایرانی و اروپایی مصادف شد. فضای هنری این تالار فرصتی مغتنم برای دانشجویان معماری فراهم آورد تا با آثار هنری شاخص در آن دوره آشنا شوند. مهندس کلانی استادان دانشکده در دهة ۱۳۴۰ را از سرآمدانِ متخصص معماری در جهان معرفی می‌نماید و از بزرگانی همچون هوشنگ سیحون، حسینعلی اولیا و بهروز حبیبی به نیکی یاد می‌کند. او مهم‌ترین ویژگی‌ سیستم آموزش معماری در دانشگاه ملی را به‌کارگیری «نظام آتلیه‌ای» می‌داند که دانشجو موظف بود از بدو ورود به دانشکده در یکی از آتلیه‌ها نزد استاد آتلیه معماری بیاموزد. هر آتلیه را یک استاد صاحب‌کرسی اداره می‌کرد که مدت کمی در آتلیه حضور می‌یافت و در زمان عدم حضور او، دانشجویان سال بالایی آتلیه را اداره می‌کردند. در ضمن معماری را با ترسیم «اُردرهای کلاسیک» آغاز می‌کردند و در ادامه با ارائه تمرین‌های طراحی به اشکال نوین، به خوبی فوت و فن کار را یاد می‌گرفتند. علاوه‌بر این، روش داوری پروژه‌ها به‌صورت جمعی توسط استادان انجام می‌شد و سپس نتیجة ژوژمان (قضاوت) به نمره تبدیل و به دانشجویان اعلام می‌شد. این شیوه‌های آموزشی که مکمل نظام آتلیه‌ای بود، از مدرسة هنرهای زیبای پاریس (بوزار) اقتباس شده بود.

مهندس کلانی فضای دانشکدة معماری را در سال‌های تحصیلش در این دانشکده متفاوت از سایر دانشکده‌ها ارزیابی می‌کند؛ تفاوتی که در چهره و رفتار دانشجویان مشهود بود و عموماً در سایر دانشکده‌های معماری در اروپا به چشم می‌خورد. البته با ذکر این نکته که جوّ بسیار دوستانه‌ای بر دانشکده حاکم بود و او توانست فعالیت‌های گروهی متنوعی را با همراهی حلقة مهر دوستانش به ثمر برساند.  

نظرات بسته شده است

معصومه سیحون، هنرمندِ خلّاق و گالری‌دارِ خوش‌ذوق

معصومه سیحون (۱۳۱۳- ۱۳۸۹)، با نام پیشینِ منیر نوشین، نقاش، مؤسس گالری سیحون و از چهره‌های تأثیرگذار در هنرهای تجسمی معاصر با حدود نیم‌قرن فعالیت هنری بود. او که سال‌های کودکی‌اش در رشت و قائم‌شهر طی شد، به‌دلیل شغل پدر ده‌سال در اهواز زندگی کرد و پس‌از نقل‌مکانِ خانواده‌اش به تهران، در دبیرستان نوربخش تحصیل کرد. سال ۱۳۳۵ در کنکور دانشکدة هنرهای زیبا در رشتة نقاشی پذیرفته شد و چندی بعد با هوشنگ سیحون ازدواج کرد. سال ۱۳۴۵ همزمان با خلق آثار هنری، گالری سیحون را بنیان نهاد. این گالری به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین گالری‌های هنری در تهران، با به نمایش گذاشتن آثار هنرمندانی همچون سهراب سپهری، حسین زنده‌رودی، رضا مافی، ‌علی‌اکبر یاسمی و … نقشی برجسته در معرفی استعدادهای هنری داشت. سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و انجمن نقاشان ایران در دهة‌۱۳۸۰ از دستاوردهای هنری او تقدیر کردند.

سیحون در کوچه پس‌کوچه‌های کودکی عاشق نقاشی و طرح و رنگ شد و سرنوشتش با رنگ‌وبوم گره خورد. نگاه سرشار از شور و شوق او به زندگی در آثاری که فضایی آبستره دارند،‌ هویتی منحصربه‌فرد به تابلوهایش بخشیده و در نمایشگاه‌های نقاشیِ «مهجور مؤثر» و «مرثیه‌ای برای خودم» جلوه‌ای کم‌نظیر یافته است. عشق به تعالی هنر و توجه به بالیدن جوانان در این عرصه، او را برآن داشت تا با حمایت همسرش گالری سیحون را برپا کند و بدین‌شکل به جریان تقابل سنت و مدرنیته قوت بخشد. او با اندیشه‌ای پویا و دستانی سبز که قدرت رویاندن داشت، مأوای هنرمندان جوان بود و زمینة برآمدن و رشد آنان را مهیّا کرد. به یُمن تلاش‌های مادرانة این بانوی هنرمند، نام او در بلندای تاریخ هنرهای معاصر ایران ماندگار شد.

خارج شدن از نظر