رفتن به نوشته‌ها

برچسب: سوتلانا الکسیویچ

معرفی طرح‌های تاریخ شفاهی زنان (۶)

«جنگ چهره زنانه ندارد: روایت‌های زنان از جنگ جهانی دوم»

کتاب جنگ چهره زنانه ندارد،[1] اثر خانم سوتلانا اَلکسیویچ[2] براساس مصاحبه با بیش از دویست نفر از زنانی که در ارتش اتحاد جماهیر شوروی در جنگ جهانی دوم جنگیده بودند، تدوین شده است.[3] این اثر سال ۱۹۸۵م. منتشر و سال ۲۰۱۵م. برنده جایزه نوبل ادبیات شد. همچنین سال ۱۳۹۴ش. توسط عبدالمجید احمدی به فارسی ترجمه شد و به وسیله نشر چشمه منتشر گردید. در حال حاضر چاپ نوزدهم این اثر در دسترس علاقه‌مندان قرار گرفته است.

خانم اَلکسیویچ، مستندنگار اهل بِلاروس، در طول چهار سال، بیش از صد شهر و روستا را مورد بازدید قرار داد تا بتواند خاطرات کهنه‌سربازان زن را ثبت‌وضبط کند؛ زنانی که نه‌تنها افراد مجروح را در جبهه‌های جنگ مداوا می‌کردند، بلکه به تک‌تیراندازی، منفجر کردن پل‌ها، شناسایی مواضع دشمن و جنگ رو در رو نیز مشغول بودند. در این مصاحبه‌ها با زنان پارتیزان، پرستار، خلبان، رخت‌شوی، بی‌سيم‌چی و … گفت‌وگو شده است. آنان از تاریخ خود که زمانی کاملاً مردانه بود، دفاع کرده‌اند و ضمنِ تشریح نقش‌آفرینی در جنگ، به بیان احساسات، افکار، روش‌ها و تلاش‌هایشان پرداخته‌اند.  

شیوه‌ای که مصاحبه‌گر به‌منظور تدوین مصاحبه‌ها برگزیده است، انتقال بی‌کم و کاست توضیحات شاهدان عینی و ارائه نگاه زنانه به خوانندگان است. نویسنده، صداهای زنان را به شکلی واقعی و ملموس منعکس کرده و روایت‌ها را به شکلی باورپذیر به رشته تحریر درآورده است. نکته قابل توجه در این گفت‌وگوها، توجه به روحیه لطیف زنان در جبهه‌های جنگ و به تصویر کشیدن جلوه‌های انسانیت از دلِ این روایت‌هاست. بی‌تردید کتاب جنگ چهره زنانه ندارد، یکی از موفق‌ترین طرح‌های تاریخ شفاهی زنان است.


[1]The unwomanly face to war                     

[2] Svetlana Aleksievich

[3] http://alexievich.info/en/

خارج شدن از نظر