رفتن به نوشته‌ها

برچسب: ارزیابی

ویرایش و تدوین در تاریخ شفاهی (۱۴)

گسترش فزایندة استفاده از فناوری‌های جدید در راستای تحلیل منابع تاریخ شفاهی و کشف حقایق تاریخی از روزن مصاحبه‌ها، ایجاد فراداده برای این منابع را الزامی کرده است. این فراداده‌ها به‌عنوان داده‌های ساختارمندی که استفادة مؤثر و کارآمد از محتوای روایت‌ها را فراهم می‌آورند، در مراحل مختلف فرآیند تاریخ شفاهی، از پیش‌از انجام مصاحبه تا ویرایش و تدوین و انتشار کارایی دارند. به‌کارگیری فراداده‌های توصیفی، تحلیلی و تطبیقی در تدوین مصاحبه‌های تاریخ شفاهی مسیر انتخاب روش مناسب تدوین را روشن می‌سازد. فراداده‌های توصیفی برای سازماندهی اولیه، فراداده‌های تحلیلی برای استخراج مضامین و انسجام روایی متن، و فراداده‌های تطبیقی برای ارزیابی و مقایسة روایت‌ها کمک شایان توجهی می‌کنند.

فراداده‌های توصیفی که اطلاعات تولید و اطلاعات فنی و فیزیکی منابع را شامل می‌شوند، در تدوین مصاحبه‌ها نقش مقدماتی دارند. این اطلاعات پایه‌ای به دسته‌بندی اولیة روایت‌ها و شناسایی بخش‌های مرتبط کمک می‌کند. همچنین کلیت ساختاربندی متن را به‌دست می‌دهد؛ اینکه متن مصاحبه‌ها بر اساس روال تاریخی فعالیت‌های راوی تدوین شوند، یا بر مبنای موضوعات خاص.

فراداده‌های تحلیلی اطلاعات برگرفته از محتوای مصاحبه همچون چکیده،‌ سرگذشت‌نامه، نمایه‌ها و توصیفگرهای موضوعی و نحوة ارتباط این اجزاء را با یکدیگر در بر می‌گیرد. این فراداده‌ها بستر تجزیه‌وتحلیل کیفی متن را فراهم می‌آورند و به تدوینگر کمک می‌کنند مضامین اصلی و فرعی را استخراج نماید و چهارچوب‌بندی متن را به‌طور دقیق شکل دهد. فراداده‌های تحلیلی که در قالب برچسب‌گذاری محتوایی ایجاد شده‌اند، به انتخاب و ترکیب روایت‌های هم‌موضوع یاری می‌رسانند.

فراداده‌های تطبیقی اطلاعاتی را که زمینه‌ساز راستی‌آزمایی و مستندسازی مصاحبه می‌شوند، پیشِ روی تدوینگر می‌گذارند. مقایسة روایت‌ها با یکدیگر یا با منابع مکتوب و اسنادی از طریق این فراداده‌ها امکان‌پذیر می‌شود. به عبارت دیگر،‌ فراداده‌های تطبیقی ابزار سنجش داده‌ها به شمار می‌آیند که علاوه‌بر اعتبارسنجی محتوا، نقاط اشتراک و افتراق میان روایت‌ها را بازشناسایی می‌کنند.

نظرات بسته شده است

ویرایش و تدوین در تاریخ شفاهی (۱۳)

داده‌های حاصل از مصاحبه‌های تاریخ شفاهی پس‌از گذر از فرآیند پیاده‌سازی، بازشنوایی و ویرایش اولیه، وارد مرحلة تصمیم‌گیری برای چاپ و انتشار می‌شوند. شایسته است در این بخش به چنین موضوعاتی اندیشید: آیا هدف از انجام مصاحبه محقق شده است؟ گفته‌های راوی به کدام‌یک از نیازهای جامعة پژوهشی پاسخ می‌دهد؟ ارزش و اعتبار داده‌ها در چه سطحی است، و آیا این خاطرات برای نخستین‌بار در دسترس عموم قرار می‌گیرد؟

گام دوم پس‌از تحلیل این پرسش‌ها و پاسخ‌های احتمالی به آنها، بررسی محتوای مصاحبه و انتخاب شیوة انتشار داده‌ها است. برای تفسیر محتوا می‌توان به شیوه نقد منابع تاریخی عمل کرد. اول اینکه نزدیک بودن راوی نسبت به موضوعِ تاریخی مورد بحث در مصاحبه در نظر گرفته شود و اینکه اگر در آن رویداد نقش داشته یا دخیل بوده، گفته‌هایش از سندیت بیشتری برخوردار است. دوم اینکه صحت روایت‌ها بر اساس اسناد و منابع مکتوب سنجیده و صحت و سقم آن ارزیابی شود.

در انتخاب شیوة انتشار داده‌ها به‌صورت موضوع‌محور یا شخص‌محور توجه به دو عامل حائز اهمیت است: محتوای مصاحبه و شخص مصاحبه‌شونده. در مصاحبه‌های موضوع‌محور اعتبار محتوا، و در مصاحبه‌های شخص‌محور اعتبار راوی پُررنگ‌تر است و نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب مصاحبه برای تدوین و به تبع آن، چاپ و انتشار دارد. اگر مصاحبه‌شوندگان از جنبه‌های مختلف به یک موضوع خاص توجه کرده‌اند و به اصطلاح ابعاد مختلف آن را با ذکر جزئیات شرح داده‌اند، بهتر است در یک مجموعه منتشر شوند.

نظرات بسته شده است