رفتن به نوشته‌ها

برچسب: تاریخ شفاهی نگاران

تاریخ شفاهی مردم‌نگارانه در طرح صدای سربازان

تاریخ شفاهی به‌عنوان یک دیالکتیک پویا بر تجربیات زندگی افراد متمرکز است،‌ تا این تجارب را از طریق سؤالات هدفمند ثبت‌وضبط نماید. این دیالکتیک پویا به‌عنوان کانون فرآیند تاریخ شفاهی، دو شرکت‌کننده دارد: پرسشگر و پاسخ‌دهنده. با گسترش مطالعات جامعه‌شناسی،‌ ارتقای مهارت‌های پژوهشی علوم اجتماعی و تحول در نگرش‌های تاریخی و تاریخ‌نگاری، بین تاریخ و جامعه‌شناسی پیوند علمی ایجاد شد و در این میان، طبقات خاموش با تاریخ شفاهی دیده شدند. تاریخ شفاهی نقشی مؤثر در توانمندسازی و صدادهی به مردم عادی داشته است و تاریخ شفاهی‌نگاران بازانگاری تاریخ را از منظر فراموش‌شدگان پی گرفتند.

طرح تاریخ شفاهی «صدای سربازان»[1]، یکی از طرح‌های مردم‌نگارانه است که بر اساس مصاحبه با ۳۳ کهنه‌سرباز حاضر در جنگ جهانی دوم شکل گرفت. این طرح از سوی برنامة تاریخ شفاهی ساموئل پِراکتر[2] در دانشگاه فلوریدا در فواصل سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۳ به اجرا درآمد. این مجموعه که مشتمل است ‌بر بیش از ۲۰۰ جلسه مصاحبه، پس‌از تفسیر و تحلیل و استخراج الگوهای مشترک در تجربیات شخصی، به‌صورت مقالاتی در نشریات تاریخ شفاهی منتشر شده است.

سربازان سابق در این گفت‌وگوها علاوه بر تشریح وظایف و مسئولیت‌هایی که در جبهه‌های جنگ عهده‌دار بودند، به زندگی مردم در سال‌های جنگ جهانی دوم اشاره کردند. تورم و رکود اقتصادی در آن دوران و اثرات آن، از موضوعات مشترک میان گفته‌های راویان بود. آنان مواردی نظیر چالش‌ها و مشکلات روحی پس‌از جنگ را به‌عنوان گرانیگاه روایت‌های سازنده برای آیندگان توصیف کردند. در ضمن از بیان خاطراتشان اظهار شعف کردند؛ اینکه رویدادهای جنگ را در مشورت با جوانان، برای نسل‌های آینده به یادگار گذاشتند.


[1]. VHP: Veterans History Project

[2]. SPOHP: Samuel Proctor Oral History Program

نظرات بسته شده است

معرفی نشریات و مجموعه مقالات تاریخ شفاهی (۳۰)

«تاریخ شفاهی و خاطرات عمومی»

کتاب «تاریخ شفاهی و خاطرات عمومی» با ویراستاری پائولا هامیلتون[1] و لیندا شاپِس[2]، نخستین‌بار سال ۲۰۰۸ از سوی انتشارات دانشگاه تِمپل در فیلادلفیا منتشر شد و ویراست دوم آن سال ۲۰۱۵ نشر یافت. هامیلتون دانشیار تاریخِ دانشگاه فناوری سیدنی و سردبیر نشریة مطالعات تاریخ عمومی، و شاپِس مورخ مرکز مطالعات تاریخی پنسیلوانیا و سردبیر نشریة مطالعات تاریخ شفاهی است. این کتاب بر اساس تحلیل طرح‌های تاریخ شفاهی مردم‌محور و تفسیر روایت‌های‌ گروه‌های مختلف از روزن مصاحبه‌های تاریخ شفاهی نگاشته شده و روش‌های گردآوری و تحلیل کیفی داده‌های شفاهی و نیز چالش‌ها و فرصت‌های پیشِ روی تاریخ شفاهی‌نگاران را تبیین می‌کند.

مجموعه‌ مقالات تاریخ شفاهی و خاطرات عمومی مشتمل‌است بر سه فصل که در هر فصل پس‌از مقدمه‌ای کوتاه راجع‌به موضوع، پنج مقاله جانمایی شده است. فصل اول با عنوان «ایجاد میراث مشترک»، بر کاربرد تاریخ شفاهی در مؤسسات رسمی و دولتی متمرکز است. تاریخ شفاهی و شکل‌دهی به حافظة جمعی در سنگاپور، تاریخ شفاهی بومیان کانادا و تاریخ شفاهی موزه‌ها از جمله مقالات مندرج در این فصل است. فصل دوم با عنوان «بازآفرینی هویت و جامعه»، بر مبنای رویکردهای غیررسمی و اغلب محلی نگاشته شده است. از جمله مقالات این بخش می‌توان به تاریخ شفاهی میراث ژاپن و تاریخ شفاهی لاتین‌تبارها در سانفرانسیسکو اشاره کرد. فصل سوم با عنوان «تغییر بیافرینید»، به افق‌های پیشِ روی تاریخ شفاهی در مطالعات فرهنگی اشاره دارد. طرح‌های دانش‌آموزی در مورد مهاجرت و تاریخ شفاهی افراد بی‌خانمان در فیلادلفیا از جمله مقالات این فصل است.

از منظر نویسندگان مقالات، خاطرات عمومی به روایت‌هایی اطلاق می‌شود که به‌جای تأکید بر زندگی شخصی افراد، به جنبه‌های اجتماعی، فرهنگی و تاریخی زندگی آنها می‌پردازد. این نوع خاطرات معمولاً شامل تجربیاتی است که تأثیر گسترده‌ای بر جامعه داشته‌اند و به‌عنوان بخشی از حافظة جمعی شناخته می‌شوند. تاریخ شفاهی با گردآوری و تحلیل این خاطرات، به حفظ و انتقال آنها به نسل‌های آینده کمک می‌کند و به درک بهتر تاریخ و فرهنگ جامعه یاری می‌رساند.

نکتة مهم دیگری که موردِ نظر تاریخ شفاهی‌نگاران این مجموعه بوده، توجه به ارتباط تنگاتنگِ تاریخ شفاهی و حافظة تاریخی است. حافظة تاریخی نقش مهمی در ساختاربندی هویت فرهنگی جوامع دارد زیرا به افراد حقیقی و حقوقی امکان می‌دهد تا گذشتة خود را به یاد آورده و آن را در چارچوب هویت جمعی حفظ نمایند. این حافظه شامل داستان‌ها و گزارش‌هایی است که از نسل‌های گذشته منتقل شده و افراد و جوامع از طریق بازگو کردن آنها تعلق و ارتباط بیشتری با گذشته پیدا می‌کنند. در واقع به‌عنوان ابزاری برای مقاومت در برابر فراموشی عمل می‌کند.

مجموعه مقالات تاریخ شفاهی و خاطرات عمومی با ایجاد پیوند میان تاریخ شفاهی و مردم‌شناسی و جامعه‌شناسی به پژوهشگران تاریخ شفاهی و علاقه‌مندان مطالعات فرهنگی کمک می‌نماید تا با بهره‌مندی از ابزارها و روش‌های مناسب، تاریخ را از منظر دیدگاه‌های مختلف و با تکیه بر روایت‌های شخصی بازنمایی کنند.


[1] . Paula Hamilton

[2]. Linda Shopes

نظرات بسته شده است

ویرایش و تدوین در تاریخ شفاهی (۵)

تاریخ شفاهی تکنیک پژوهشی نوینی است که به کمک آن اطلاعات تاریخی متنوع و ارزنده‌ای به‌دست می‌آید. آنچه اطلاعات گردآوری‌شده را ارزشمندتر می‌کند، دسترس‌پذیر بودن آن است؛ چه برای افراد عادی و چه برای پژوهشگران. مصاحبه‌های تاریخ شفاهی پس‌از عبور از نخستین مرحلة آماده‌سازی که همان پیاده‌سازی و درج کلمه‌به‌کلمة گفته‌های راوی است، از گام دوم گذر داده می‌شوند. این مرحله یعنی بازشنوایی یا مقابله با نوار از موارد ضروری در ساماندهی منابع تاریخ شفاهی به‌شمار می‌آید. برای اطمینان از انتقال صحیح گفته‌ها و منظور راوی، لازم است متن پیاده‌شده را در حین گوش کردن به صوت مصاحبه بازخوانی کرد. در این مرحله رفع غلط‌های تایپی یا املایی در راستای ویرایش اولیه اِعمال می‌شود و حاصل آن، تولید مدرکی است مطابق با محتوای مصاحبه. رعایت موارد زیر به‌منظور تصحیح خطاهای احتمالی پیاده‌ساز توصیه می‌شود:

  • به دقت مصاحبه را گوش کنید.
  • به زمان‌هایی که پیاده‌ساز جمله را قطع می‌کند، توجه کنید.
  • بر روی بخش‌هایی که به‌عنوان ابهام در متن مشخص شده است، تمرکز کنید.
  • جاافتادگی‌های مصاحبه را تکمیل نمایید.
  • عبارت‌ها تنها زمانی حذف می‌شوند که عیناً همانند آنها در متن آمده باشد.
  • به نشان دادن حالات روحی مصاحبه‌شونده توجه کنید.

نظرات بسته شده است