کامران فانی (۱۳۲۳، قزوین- ۱۴۰۴، تهران)، نویسنده، مترجم، کتابدار و دانشنامهنگار برجستة معاصر که بیشاز چهار دهه از عمر گرانبهای خویش را در راه اعتلای فرهنگ ایران گذرانده بود، بیستودوم آذر دیده از دنیا فرو بست. او فرزانهای خردمند، فرهیختهای متواضع و کتابشناسی صاحبنظر بود. احاطهاش به علوم انسانی و طبیعی بهگونهای بود که «دایرهالمعارف متحرک» نامیده میشد و دانش خود را با گشادهدستی در اختیار علاقهمندان قرار میداد، و فرزانگیاش را در خدمت به پویاییِ نهادهای فرهنگی بهکار میبست.
وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاهش گذراند و خیلی زود شیفتة کتابخوانی شد. سال ۱۳۴۱ دیپلم طبیعی گرفت و همان سال در رشتة پزشکی دانشگاه تهران پذیرفته شد، ولی هوش و حواسش متوجه رشته زبان و ادبیات فارسی و استادان دانشکدة ادبیات بود. سرانجام تصمیم گرفت پساز دو سال تحصیل در رشتة پزشکی، مجدد در کنکور شرکت کند و با رتبة هفت کنکور، تحصیل در رشتة ادبیات را پی بگیرد. سال ۱۳۴۷ لیسانس ادبیات گرفت و بهعنوان سپاهی دانش دوران سربازی را آغاز کرد و بعدتر در اروندرود و فاو کلاسهای سوادآموزی برگزار کرد و با تأسیس کتابخانه، به ایجاد فضای فرهنگی در این منطقه یاری رساند.
علاقة فانی به کتابخوانی انگیزهای شد تا سال ۱۳۵۰ تحصیل در مقطع فوقلیسانس کتابداری را در دانشگاه تهران آغاز کند. او همزمان با تحصیل در این رشته، در مرکز خدمات کتابداری که از مراکز تازهتأسیس وزارت علوم بود، استخدام شد و به عضویت هیئتعلمی این مرکز درآمد و پساز ادغام مرکز با کتابخانة ملی در سال ۱۳۶۲ به فعالیتهایش ادامه داد. البته سال ۱۳۵۶ برای تحصیل در دورة دکتری کتابداری وارد دانشگاه لاف بارو در انگلستان شد که طی این دوره به دلایلی ناتمام ماند.
کامران فانی از دیرباز دلبستة کتابهای مرجع بود و در تألیف، تدوین و سرپرستی این آثار مشارکت داشت. او از تدوین سرعنوانهای موضوعی فارسی با همراهی پوری سلطانی، مهربانوی کتابداری ایران، بهعنوان مهمترین پژوهش سیسالهاش در مرکز خدمات و کتابخانة ملی یاد میکرد و اینکه ذهنش از ابتدای همکاری با این مرکز بر روی خدمات فنی و تهیة سرعنوان متمرکز بود. همچنین تألیف گسترش تاریخ ایران در ردهبندی کنگره و دیویی و گسترش فلسفه اسلامی در ردهبندی کنگره از جمله سایر پژوهشهای او در حوزة کتابداری بود. علاوهبر این در تألیف و تدوین دایرهالمعارف تشیّع، دانشنامة کودکان و نوجوانان، دایرهالمعارف دموکراسی و دانشنامة دانشگستر شرکت داشت. در ضمن مترجمی دقیق و ویراستاری فصیح بود که نمایشنامههایی از آنتوان چخوف به نامهای مرغ دریایی و سه خواهر و کتابهای آدمهای ماشینی از کارل چاپک و موش و گربه از گونتر گراس را ترجمه و به فارسیزبانان شناساند.
استاد فانی که بهواقع الگوی شایسته تحقیق و اسوة اخلاق و صبر و مدارا بود، همواره از آموزش حمایت میکرد و دهها مترجم، کتابدار و پژوهشگر را در مکتب خود پروراند و فنّ نوشتن، ویراستاری و شیوة تحقیق را به آنان آموخت.
یاد و نامش بر بلندای تاریخ علم و فرهنگ ایرانزمین مانا و سبز باد.
نظرات بسته شده است