رفتن به نوشته‌ها

برچسب: کتابخانه ها

بررسی طرح‌های تاریخ شفاهی کتابداری و اطلاع‌رسانی (۸)

«کتابدار سیاهپوست در آمریکا»

کتاب «کتابدار سیاهپوست در آمریکا: بازاندیشی‌ها،‌ مقاومت و بیداری مجدد»[1]، سال ۲۰۲۲ از سوی انتشارات لیتل‌فیلد و رومن[2] منتشر شد. شانتی بِرنز سیمپسون،[3] نیشل اِم. هیز،[4] آنا نِدومو[5] و شاندرا واکر[6]، از متخصصان کتابداری و اطلاع‌رسانی ویراستاری این اثر را بر عهده داشتند. این نسخه، سومین ویراست اثر مذکور است که از سوی رؤسا و اعضای مجمع سیاهپوستان انجمن کتابداران آمریکا (BCALA) تدوین و چاپ شده است. این کتاب با هدف مستندسازی تجربیات کتابداران سیاهپوست در آمریکا و بر مبنای ۳۲ جلسه مصاحبه با آنان شکل گرفته است. این کتابداران که در کتابخانة‌ کنگره، کتابخانه‌های عمومی، دانشگاهی و آموزشگاهی فعالیت کرده بودند، ضمن ارزیابی نقش کتابداران سیاهپوست در ارتقای سطح خدمات کتابخانه‌ها، تأثیر آنان را بر آگاهی‌بخشی به جامعه و تلاش برای رفع تبعیض نژادی تبیین کردند.

کتابدار سیاهپوست در آمریکا مشتمل است بر چهار فصل (پانزده بخش) که موضوعاتی همچون آموزش، عضویت در انجمن‌های حرفه‌ای، بازاندیشی در روش‌ها و مشارکت در خدمات را در بر می‌گیرد. روایت کتابداران در این مجموعه که توسط مجریان طرح تاریخ شفاهی تجریه‌وتحلیل شده است، از میراث تاریخ کتابداران سیاهپوست آغاز می‌شود، به هویت جمعی آنان می‌رسد و در ادامه، خواننده را با توانایی‌های کتابداران سیاهپوست و توانمندسازی آنان از طریق دسترسی آشنا می‌کند و در نهایت، با ارائه پیشنهادهایی برای رفع چالش‌های مدیریت کتابخانه‌ها از طریق نوآوری دیجیتال، به سمت‌وسوی مبارزه با تبعیض نژادی در این حرفه سوق پیدا می‌کند.

این کتاب که به‌صورت یک تابلوی چندوجهی بازنمایی شده است،‌ عناصر متعددی را که کتابداران با آن مواجه بودند، به همراه راه‌حل‌هایی برای غلبه بر آنها در معرض دید مخاطبان قرار می‌دهد و تجربیات کتابدارانی را بازگو می‌کند که سال‌ها برای آموزش کتابداری و ارتقای شغلی سیاهپوستان در محیط‌های کاری مبارزه کردند و عاشقانه به خدمات کتابداری اشتغال ورزیدند و با تفکر «کتاب برای همه» و اشاعه کتابداری اجتماعی، آن را در اختیار جامعة سیاهپوستان محروم از کتاب و محصولات فرهنگی قرار دادند. کتابدار سیاهپوست در آمریکا به‌عنوان سندی زنده از استمرار، خلاقیت و امید صدای چند نسل از کتابداران سیاهپوست را به هم پیوند می‌دهد؛ اطلاع‌رسانانی که چراغ راه جوانان بودند و نقشة راهی برای آینده‌ای عادلانه برای حرفة کتابداری ترسیم کردند.  


[1]. The black librarian: Reflections, resistance and reawakening

[2] . Littlefield Rowman

[3] . Shauntee Burns- Simpson

[4] . Nichelle M. Hayes

[5] . Anna Ndumu

[6]. Shaundra Walker

نظرات بسته شده است

الزامات حقوقی و اخلاقیِ تاریخ شفاهی (۱۳)

استناد و بهره‌برداری از منابع شفاهی به‌مثابه اسناد حقوقی و کیفری، به اشکال مختلف صورت می‌پذیرد. گاه با کسب مجوز از مصاحبه‌شونده، از متن پیاده‌سازی‌شده یا فایل صوتی یا تصویری آن، در دادگاه با ذکر نام استفاده می‌شود و گاه نیز با اطمینان از اینکه اطلاعات شفاهی افراد قابل استناد و محکمه‌پسند است، برای اشخاص مطلع احضاریه صادر می‌شود تا برای ارائه مستندات شفاهی و حضور در جلسة‌ پرسش و پاسخ در دادگاه حاضر شوند. البته این اظهارات شفاهی همانند سایر ادله‌ها و مدارک، مورد بررسی اعضای هیئت‌منصفه قرار می‌گیرد و نسبت به آنها تصمیم‌گیری می‌شود.

مورخان ضمن تأکید بر ارائه مصاحبه‌های تاریخ شفاهی به‌عنوان اسناد حقوقی،‌ نکات لازم در خصوص تعهد نسبت به حفظ اطلاعات محرمانة حاصل از مصاحبه را یادآوری می‌کنند. آرشیوها نیز در برخی موارد احضاریه‌ای مبنی بر دسترسی به منابع تاریخ شفاهی دریافت می‌کنند، که گاه این موارد درخواستی محدودیت دسترسی دارند و قابل ارائه به دادگاه نیستند. بسیاری از آرشیویست‌ها در اروپا و آمریکا خواستار به رسمیت شناختن حق مصونیت ویژه آرشیو شده‌اند، هرچند آنان می‌توانند به آیین‌نامه‌های آرشیو یا فرم‌های دسترسی به مصاحبه‌های تاریخ شفاهی استناد کنند و از افشاگری نامناسب پرهیز نمایند.

نظرات بسته شده است

بررسی طرح‌های تاریخ شفاهی کتابداری و اطلاع‌رسانی (۷)

«تاریخ شفاهی کتابخانه‌ها در دانشگاه ایندیانا»

مرکز تاریخ شفاهی دانشگاه ایندیانا[1]،‌ سال ۱۹۶۸ توسط اسکار لو وینتر[2] تأسیس شد. هدف از ایجاد این مرکز حفظ و نگهداری خاطرات و سنت‌های مربوط به تاریخ آمریکا به‌صورت اعم، و منطقة میدوست[3] به‌طور اخص است. مراحل انجام مصاحبه توسط کارشناسان این مرکز و زیر نظر متخصصان تاریخ شفاهی در انجمن تاریخ شفاهی آمریکا به سرانجام می‌رسد. وبگاه مرکز[4] نیز اطلاعات مفیدی را در مورد مراحل پژوهش تاریخ شفاهی در دسترس عموم قرار می‌دهد.

تبیین اهداف و اولویت‌های طرح،‌ تعیین روش‌های ضبط، انتخاب همکاران طرح، تعیین هزینه‌ها، پژوهش پیرامون موضوع طرح، تهیة سؤالات و آگاه کردن کلیه عوامل، به‌ویژه مصاحبه‌شوندگان از حقوق مادی و معنوی حاصل از اجرای طرح، از جمله موضوعاتی است که پیش از مصاحبه به آن توجه می‌شود. همچنین در جریان مصاحبه به اولویت قرار دادن راوی به‌منظور انتخاب زمان و مکان انجام مصاحبه و تهیة سؤال‌های ثانویه تأکید شده است. آرشیو منابع حاصل از طرح، تهیة نسخه‌های پشتیبان، پیاده‌سازی، فهرست‌نویسی، و امضای فرم/ توافقنامه‌های بهره‌برداری از مصاحبه‌ها توسط مصاحبه‌شوندگان از جمله نکات حائز اهمیت پس‌از مصاحبه است.

«تاریخ شفاهی کتابخانه‌ها»[5]، یکی از طرح‌های موضوع‌محور مرکز تاریخ شفاهی دانشگاه ایندیانا است که به‌صورت گسترده انجام شده است و مطالعه در این حوزه همچنان ادامه دارد. در این پژوهش تاریخ کتابخانه‌های عمومی، دانشگاهی و آموزشگاهی تبیین شده است. مصاحبه‌شوندگان گروه‌های مختلفی را در بر می‌گیرند؛ از کتابداران و مدیران کتابخانه‌ها گرفته، تا رؤسای کالج‌ها و دانشکده‌ها و مدیران مدارس. کتابداران در مبحث مربوط به تاریخ شفاهی کتابخانه‌های دانشگاهی، بر نگاه رؤسای دانشکده‌ها و نیز مدیران کتابخانه‌ها در دستیابی به جایگاهی شایسته تأکید کرده‌اند.

علاوه‌بر این، راویان در این مصاحبه‌ها تاریخ کتابخانه‌های عمومی را در دوره‌های مختلفِ مدیریتی مرور کرده‌اند، از خوشی‌ها و ناخوشی‌های کار در کتابخانه‌ها گفتند، از توجه به بازآموزی کتابداران و اطلاع‌رسانان سخن راندند، فعالیت‌های داوطلبانه در حوزة کتاب و کتابداری را تشریح کردند و نقش کتابخانه‌ها را به‌منظور ارتقای فرهنگ جامعه تحلیل کردند. نکتة قابل‌توجه در مصاحبه‌های مربوط به کتابخانه‌های عمومی، نقش این مراکز فرهنگی در گردآوری تاریخ شفاهی محله و منطقه‌ای است که کتابخانه در آن جای گرفته است. در واقع مجریان طرح و نیز مردم ساکن در جوار کتابخانه‌های عمومی که با آنان مصاحبه شده است، بر این باورند که تاریخ شفاهی محله‌ها که از روزن تاریخ کتابخانه‌ها حاصل می‌شود، در مقیاس بزرگ‌تر، تاریخ منطقه، شهر و ایالت را تبیین می‌کند.

داده‌های حاصل از تاریخ شفاهی در قالب فایل‌های صوتی، تصویری و متن، پس‌از فهرست‌نویسی (توصیفی و تحلیلی) و رده‌بندی بر روی وبگاه مرکز جانمایی می‌شود. توصیفگرها و ارجاعات برگرفته از محتوای مصاحبه‌ها، از قابلیت جست‌وجو برخوردارند. یافته‌ها  در قالب فرمت‌های مختلف، با کسب موافقت راویان مبنی بر انتشار برخط مصاحبه، در دسترس عموم قرار می‌گیرد. خبرنامة تاریخ شفاهی دانشگاه ایندیانا نیز به‌طور مستمر به معرفی منابع این مجموعه مبادرت می‌ورزد و علاقه‌مندان را برای مراجعه و استناد به این داده‌ها تشویق می‌کند.


[1] Indiana University

[2] Oscar O. Winther

[3] Midwest

[4] https://libraries.indiana.edu/200-years-making-capturing-ius-oral-history

[5] Oral history of librarians

نظرات بسته شده است