«آموزش تاریخ شفاهی، الهامبخش جوانان»
آموزش تاریخ شفاهی به نوجوانان و جوانان یکی از مؤلفههای کاربردی این نحله از تاریخنگاری محسوب میشود که از نخستین سالهای رواج آن بهکار گرفته شد و توجه به این مقوله همچنان ادامه دارد. انسانشناسان به دلیل علاقه به تمرکز بر صدای مردم مصاحبه را بهکار میگیرند و جامعهشناسان از طریق تاریخ شفاهی به تفسیر مردم از گذشته دست مییابند. در این راستا، فِرانسیس داوِی[1] و نیکولا فوک[2]، استادان گروه جامعهشناسی دانشگاه اُتاوا در کانادا، سال ۲۰۱۵ طرح «آموزش تاریخ شفاهی، الهامبخش جوانان» را با هدف پرورش مهارتهای تحقیق و سواد اطلاعاتی دانشجویان دورة لیسانس تعریف کردند و به اجرا درآوردند. در نهایت دستاوردهای حاصل از انجام طرح مذکور را در همکاری با شماری از متخصصان تاریخ شفاهی بهصورت مجموعه مقالات منتشر کردند.
مجریان پساز تشریح مراحل اجرای فرآیند تاریخ شفاهی در کلاسهای درس، دانشجویان را تشویق کردند تا کار عملی در این حوزه را از مصاحبه با اعضای خانواده شروع کنند و تجربههای زیستی آنان را با پرسشهای پویا ثبتوضبط نمایند. این مصاحبهها جوانان را با طیف گستردهای از دیدگاهها آشنا کرد. آنان توانستند با لنز تاریخ شفاهی بهجای بازگویی سادة روایتهای خانوادگی، با شواهد تاریخی دستوپنجه نرم کنند و به تفسیرهای متنوعی از گذشته دست یابند. همچنین از روزن این مصاحبهها دریافتند که حکایات، خاطرات، دانش سنتی و بسیاری از موضوعات مشابه کمتر در کتابهای درسی و برنامههای آموزشی یافت میشوند و تاریخ شفاهی توانایی جبران این خلاءها را دارد.
در مقالات این مجموعه که بر مبنای تجزیهوتحلیل روایتهای مصاحبهشوندگان شکل گرفته، علاوهبر معرفی مصاحبههای موفق، روشهای انجام مصاحبه تفسیر و کارآمدی تاریخ شفاهی در کنار سایر اسناد و مدارک خانوادگی تبیین شد. در ضمن تحولات تاریخی و فرهنگی دهههای اخیر و تأثیر آن بر زندگی روزمرة خانوادهها بازنمایی شد. همچنین به دلیل اینکه در اجرای مراحل مختلف طرح به بهرهمندی از فناوریهای نوین توجه شد، دانشجویان با ابزارهای کاربردی این حوزه آشنا شدند. گردآوری تاریخ شفاهی خانوادگی از روزن طرح مذکور، از سوی سایر دانشگاهها و کالجهای کانادا بهعنوانی الگویی کارآمد مدِ نظر قرار گرفت و به اجرای طرحهای مشابه انجامید.
[1].Francis Davey
[2]. Nicola fook