«خاطرات متحرک: تاریخ شفاهی در سراسر جهان»
سیونهمین شماره از نشریة مطالعات تاریخ شفاهی[1] که از سوی انجمن تاریخ شفاهی استرالیا[2] منتشر میشود، با موضوع «خاطرات متحرک: تاریخ شفاهی در سراسر جهان»[3]، به درج سخنرانیهای ارائهشده در کنفرانس بینالمللی تاریخ شفاهی (سال ۲۰۱۷، سیدنی) اختصاص دارد. نقش تاریخ شفاهی در مکانسازی و چالشهای فناوری دیجیتال و تاریخ شفاهی، محورهای اصلی کنفرانس را شامل میشد که در قالب رویکرد چندرشتهای تاریخ شفاهی و پایداری آرشیوهای دیجیتال در بلندمدت تبیین شد. مجموعه مقالات این شماره بر این نکته تأکید دارد که تاریخ شفاهی تنها بازسازی داستانهای پشتِ نقش آدمها نیست، بلکه فرآیندی انتقادی است که نیازمند تفسیر و آگاهی از زمینههای فرهنگی و محدودیتهای حافظه و زبان است. بدینشکل صداهای فراموششده تاریخ را از نو به نگارش درمیآورند و به تثبیت حافظة جمعی جوامع کمک شایان توجهی میکنند.
مقالة «حرکت در مرزها» به تحلیل مصاحبه با غواصان فیلیپینی پرداخته که از دهة ۱۸۷۰ به شمال استرالیا مهاجرت کرده و با بومیان استرالیا تشکیل خانواده داده بودند. تأثیر قوانین استرالیا بر هویت و حقوق این جوامع و نقش اسناد خانوادگی و عکسها در تأیید روایتهای شفاهی، از یافتههای حاصل از مصاحبه با غواصان است. «سفر تجاری پشت پردة آهنین» عنوان پژوهشی است که بر اساس مصاحبه با خلبانان، دریانوردان و بازرگانان در چکسلواکیِ کمونیستی شکل گرفته و تجربة سفرهای کاریِ این گروهها را مورد مطالعه قرار میدهد.
مقالة «سفر در فضا و زمان» بر مبنای تفسیر مصاحبه با پرسنل نظامی استرالیا در دهة ۱۹۹۰ و درج خاطرات آنان پیش و پس از اعزام به مأموریتهای کاری تهیه شده است. تأثیر زمان و مکان مصاحبه بر نحوة گفتار راویان و شکاف بین انتظارات جامعة غیرنظامی و واقعیت تجربههای نظامی، از نکات کلیدی مطرحشده در این مصاحبهها به شمار میآید. «تاریخ ناشناختة استرالیای جنوبی» که عنوان طرح تاریخ شفاهی آزمایش سلاحهای هستهای بریتانیا در استرالیا است، بر اساس مصاحبه با بازماندگان آزمایش این سلاحها گردآوری شده است. دستاوردهای این طرح بهعنوان الگویی کاربردی در کارگاههای آموزشی تاریخ شفاهی عرضه میشود. «صدای پناهندگان» نیز پژوهشی است که در آن، چالشهای استفاده از شواهد شفاهی در دادگاههای پناهندگی را به بوتة نقد گذاشته است.
[1] .Studies in Oral History
[2]. https://www.oralhistoryaustralia.org.au/
[3]. Moving memories: oral histories in a global world